Türkçe alan adlarınızı DNS ve MX sunucularının tanıdığı Punycode (RFC 3492) formatına çevirin; BTK Uyuşmazlık Çözüm Tebliği kapsamında marka ihlal ve hakem heyeti devir riskinizi analiz edin.
Türkçe karakterli (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) veya xn-- ile başlayan Punycode alan adı yazın; çift yönlü anında dönüştürün.
Kullanıcının tarayıcı adres çubuğunda ve reklamlarda gördüğü Türkçe biçim.
DNS NameServer, Cloudflare, MX, SPF ve SSL sertifikalarında girilmesi gereken teknik format.
ç->c, ğ->g, ö->o gibi harf dönüşümleriyle yabancı klavyeler için defansif tescil eşdeğeri.
Typosquatting ve oltalama (phishing) riskine karşı tescil edilmesi önerilen kritik varyantlar.
| Öncelik | Varyant Alan Adı | Açıklama | Tahmini Tescil |
|---|---|---|---|
| kritik | çerez.com.tr | Orijinal IDN Alan Adı (Türkçe Karakterli) | ~180 TL |
| kritik | cerez.com.tr | ASCII Normalize Edilmiş Eşdeğer (Türkçe Karaktersiz) | ~180 TL |
| onerilen | cerez.com | Global .com Eşdeğeri (Küresel Marka Koruması) | ~395 TL |
| onerilen | cerez.tr | Yeni Doğrudan .tr Uzantısı (TRABİS Koruması) | ~160 TL |
BTK Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği uyarınca hakem heyetinin 3 temel şartı nasıl değerlendireceğini ve tahmini karar olasılığını simüle edin.
Cloudflare, AWS Route 53 veya yerli DNS sağlayıcılarında CNAME, A ve MX kaydı oluştururken daima Punycode halini (xn--erez-zoa.com.tr) kullanmalısınız. Birçok DNS sunucusu saf Unicode karakterleri doğrudan çözümleyemez.
RFC 6530 ve 6531 (SMTPUTF8) desteklemeyen eski Outlook sürümleri veya kurumsal güvenlik filtreleri bilgi@çerez.com.tr adresine gönderim yaparken hata verebilir. Bu nedenle kurumsal yazışmalarda ASCII eşdeğeri (cerez.com.tr) üzerinden posta kutusu açılması önerilir.
TRABİS sistemine geçişle birlikte .com.tr, .net.tr ve .org.tr uzantılarında faaliyet belgesi ve marka tescil belgesi zorunluluğu kaldırılmış, "ilk gelen alır" kuralı getirilmiştir. Bu durum iyi niyetli tescillerin yanı sıra marka gaspı (cybersquatting) vakalarını da artırmıştır. Mahkemeye gitmeden önce uyuşmazlıkları 30-45 gün içinde çözmek için Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması (UÇM) devreye girer.
BTK Tebliği madde 11 gereğince, bir alan adının şikayetçiye devri veya iptali için şu üç şartın kümülatif (birlikte) gerçekleştiği ispatlanmalıdır:
a) Aynılık veya Ayırt Edilemeyecek Benzerlik: Alan adının şikayetçinin sahip olduğu tescilli marka veya ticaret unvanı ile aynı ya da iltibasa yol açacak derecede benzer olması.
b) Meşru Hak veya Bağlantının Bulunmaması: Alan adı sahibinin bu ibare üzerinde hiçbir haklı ticari veya yasal menfaatinin bulunmaması.
c) Kötü Niyetli Tescil veya Kullanım: Alan adının marka sahibine fahiş bedelle satılmak, rakibin faaliyetlerini engellemek veya kullanıcıları yanıltarak haksız kazanç sağlamak amacıyla tescil edilmiş olması.
Uyuşmazlık başvuruları doğrudan mahkemeye değil, BTK lisanslı Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcılarına (UÇHS) yapılır:
BTİDER: Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (uyusmazlik.com.tr).
TOBBUYUM: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Uyuşmazlık Çözüm Merkezi.
İSTAC: İstanbul Tahkim Merkezi.
İnternet Alan Adı Sistemi (DNS) yalnızca temel ASCII karakterlerini (a-z, 0-9 ve tire) tanıyacak şekilde tasarlanmıştır. Türkçe karakter içeren bir web adresi (örneğin "ayakkabı.com.tr") tarayıcıya yazıldığında, RFC 3492 Punycode algoritması bu adı "xn--ayakkab-wfb.com.tr" formatına dönüştürür. DNS sunucuları, e-posta kayıtları ve SSL sertifikaları arka planda bu Punycode dizisini doğrular.