IETF RFC 9250 standardiyla tanimlanan DNS over QUIC (DoQ), DNS over HTTPS (DoH) ve DoT protokollerini ag gecikmesi, TLS 1.3 el sikisma turlari (RTT), paket kaybi ve Head-of-Line (HoL) Blocking acisindan simule edin.
Saf UDP (Sifresiz)
TCP + TLS 1.3
TCP + TLS 1.3 + HTTP/2
QUIC (UDP) + Entegre TLS 1.3
CoreDNS ile quic://.:853 ve https://.:443 hibrit resolver yapilandirmasi.
# CoreDNS 1.11+ RFC 9250 DNS over QUIC ve DoH Sunucu Yapilandirmasi
# /etc/coredns/Corefile
# 1. DoQ (RFC 9250) Port 853 Dinleyicisi
quic://.:853 {
tls /etc/ssl/certs/dns.crt /etc/ssl/private/dns.key
forward . 1.1.1.1 8.8.8.8 {
prefer_udp
max_concurrent 1000
}
cache 300
log
errors
}
# 2. DoH (RFC 8484) Port 443 Fallback Dinleyicisi
https://.:443 {
tls /etc/ssl/certs/dns.crt /etc/ssl/private/dns.key
forward . 1.1.1.1 8.8.8.8
cache 300
log
errors
}DoQ destekli genel resolverlar (dns.adguard-dns.com, dns0.eu) ile sifir veri kaybi.
# AdGuard Home v0.107+ (DoQ & DoH Upstream Sunucu Tanimlari)
# AdGuardHome.yaml
dns:
bind_hosts:
- 0.0.0.0
port: 53
# Upstream DNS Onerileri (RFC 9250 QUIC Destekli)
upstream_dns:
- 'quic://dns.adguard-dns.com' # AdGuard Resmi DoQ
- 'quic://dns0.eu:853' # Avrupa Zero-Data DoQ
- 'https://cloudflare-dns.com/dns-query' # DoH Yedek
- 'tls://1.1.1.1:853' # DoT Yedek
# 0-RTT ve Baglanti Optimizasyonu
bootstrap_dns:
- 9.9.9.9
- 1.1.1.1
fastest_addr: true
cache_size: 4194304 # 4MB DNS OnbellegiKlasik DNS (UDP 53), 1980'lerden bu yana tamamen sifresiz ve acik metin olarak calismaktadir. Bu yapi tek bir gidis-gelis suresinde (1 RTT) yanit vererek son derece hizli olsa da; internet servis saglayicilarinin (ISP), kamu kurumlarinin veya ag saldirganlarinin hangi alan adlarini ziyaret ettiginizi izlemesine (DNS sniffing), sahte IP adresleriyle yonlendirmesine (DNS spoofing/hijacking) ve sansurlemesine aciktir.
DoT (RFC 7858 - Port 853) ve DoH (RFC 8484 - Port 443), gizlilik sorununu TLS 1.3 sifrelemesiyle cozmustur. Ancak her iki protokol de TCP tasiyici katmanina dayanir. Yeni bir baglanti acilirken once TCP 3-Way Handshake (1 RTT), ardindan TLS 1.3 Handshake (1 RTT) ve nihayetinde DNS sorgusu (1 RTT) gerceklesir. Bu "soguk baslatma (cold-start)" sureci, mobil veya yuksek pingli aglarda web sitelerinin acilisini 150-300 ms geciktiren ciddi bir performans faturasi yaratmistir.
2022'de IETF tarafindan RFC 9250 ile onaylanan DNS over Dedicated QUIC Connections (DoQ), UDP tabanli modern QUIC protokolunu kullanir. QUIC, kriptografik el sikismayi ve tasiyici katmanini tek bir 1-RTT turunda birlestirir. 0-RTT oturum devam liligi (session resumption) ile istemciler ilk pakette sorgularini gonderebilir. Boylece klasik UDP DNS'in hizi ile TLS 1.3'un tam gizliligi tek potada eritilir.
Modern bir web sayfasi acilirken fontlar, CDN scriptleri, analitik ve gorseller icin tek seferde 20 ila 50 farkli domain adresi cozumlenir. HTTP/2 DoH veya DoT uzerinde bu sorgular tek bir TCP soketinde paralel (multiplexed) gonderilir. Ancak mobil veya dalgali bir Wi-Fi aginda tek bir TCP paketi kayboldugunda, isletim sistemi o paket yeniden iletilene kadar soketteki DIGER TUM DNS YANITLARINI dondurur (Head-of-Line Blocking). DoQ ise QUIC'in tamamen bagimsiz akislari (independent streams) sayesinde, tek bir sorgudaki paket kaybini yalnizca o sorguyla sinirli tutar; diger 49 sorgu aninda cozumlenmeye devam eder.
Kullanici ofisten ciktiginda veya asansore bindiginde telefonu Wi-Fi'dan 4G/5G'ye gecer ve IP adresi degisir. TCP tabanli DoT ve DoH baglantilari bu anda kopar ve sifirdan el sikisma yapmak zorunda kalir. DoQ, QUIC Connection ID kullandigi icin IP degisse dahi oturumu kesintisiz devam ettirir. Sansur acisindan ise DoH standart HTTPS (Port 443) trafigine karistigi icin engellenmesi en zor protokoldur; DoQ ve DoT ise Port 853 kullandigindan kurumsal guvenlik duvarlarinda ozel politika gerektirebilir.